Popu Politiek

Ik herinner me nog een spotprent uit de geschiedenisboeken. Daarop zag je een echtpaar uit de gegoede burgerij uit het raam naar buiten kijken waar een massa arbeiders demonstreert voor stemrecht. Eronder stond maar één enkel zinnetje wat de sfeer van die tijd uitstekend beschrijft: “Is het niet om te gieren? Die bende wil hetzelfde kiesrecht hebben als ik!” Volgens de conservatieve liberalen in de 19^e eeuw had die ‘bende’ geen recht op stemmen aangezien ze geen benul hadden van de politieke kwesties.

 

Nu is het 2009. Iedereen betaalt belasting, iedereen heeft kiesrecht. Wanneer een politieke leider die stemmen wilt winnen, moet hij dit waard zijn. En of hij dit waard is, wordt afgemeten aan zijn mediaoptreden. Zestig jaar verschil en de wereld lijkt totaal omgedraaid te zijn.

 

De media heeft een immens grote invloed op het stemgedrag van de burgers. Ging het vroeger nog om de boodschap die de verschillende politici brachten, daar gaat het nu om de persoonlijkheid van desbetreffende politici. Wanneer je in de kranten zoekt naar berichten over de Amerikaanse presidentskandidaten van dit jaar, krijg je de volgende koppen: ‘Obama jong, knap en zongebruind’, ‘Obama koopt beste zendtijd’, ‘Palin gezond’, ‘Michelle wordt first lady’, ‘Ook astronauten stemmen’, ‘McCain stemt in Phoenix’, ‘Halfbroer wacht in spanning af’, ‘McCain is echte actieheld’ en ga zo maar door. Ik heb in geen van deze krantenkoppen één fractie van de standpunten van de presidentskandidaten kunnen vinden.

 

Een belangrijk gevolg van dit soort media-aandacht is dat er steeds meer burgers gebruik maken van hun stemrecht. Doordat de media zó veel aandacht aan verkiezingen en politici besteden, wordt de kijker er veel eerder toe aangezet om een standpunt in te nemen. En daarbij, wat belangrijker is, zij komen voor dit standpunt uit. Dit blijkt uit diezelfde Amerikaanse presidentsverkiezingen van dit jaar, de opkomst van stemgerechtigden die ook daadwerkelijk gingen stemmen is met 10% gestegen. Het politiek burgerschap groeit.

 

Maar nu is de belangrijkste vraag: Stemmen deze ‘politiek bewuste burgers’ voor de boodschap die een politici brengt, of stemmen zij voor het karakter dat de politici in de media neerzet?

 

Laten we de laatste Amerikaanse presidentsverkiezingen weer als voorbeeld nemen. Uit onderzoek bleek dat de meeste Amerikanen niet meer dan drie concrete standpunten van de ‘strijdende’ partijen konden noemen. Ook bij de verkiezingen van 2004 richtte maar 10% van de kiezers zich op het politieke programma of de doelstellingen van de kandidaten. Dat standpunt waar zij voor uitkomen heeft dus veel meer betrekking op het uiterlijk van de presidentskandidaat, dan om zijn politieke doelstellingen.

 

En als ik naar mezelf kijk, ik heb ook niet veel meegekregen van de boodschap die beide presidentskandidaten wilden brengen. Ik ben zelf politiek neutraal en wil me er totaal niet mee bezig houden, maar heb deze Amerikaanse presidentsverkiezingen toch met belangstelling gevolgd. Ik ben namelijk wel in de media geïnteresseerd, vooral in de manier waarop zij verhalen en personen neerzetten. En dat laatste is eigenlijk het enige wat de media, maar ook de politici zelf, doen. Zij zetten een persoon neer, een karakter, een idool, een individu waar mensen zich mee kunnen vereenzelvigen. De nadruk ligt zo sterk op dit individu, zijn hond, zijn vrouw, zijn kinderen en zijn dagelijkse bezigheden, dat zijn boodschap eronder gebukt gaat. Het enige wat ik heb meegekregen is dat McCain een republikein is en Obama voor de democratische leringen staat.

En zelfs dàt heb ik, voor de zekerheid, nog even na moeten googlen…

 

Als die conservatieve liberaal van de 19^e eeuw nu nog zou leven, dan zou hij zich in het geheel niet druk maken om het feit of die ‘bende’ wel of geen verstand van politieke kwesties heeft. Nee, hij zou zich veel meer druk maken om de presentatie van ‘zijn’ politieke kandidaat in de media. Want hoe oppervlakkiger die presentatie, hoe meer ‘bendes’ er stemmen. En welke toekomstplannen deze kandidaat heeft? Dat merken we vanzelf wanneer we geen keus meer hebben…

 

Wikipedia als vertrouwenspersoon

Hoe beter het gaat met Wikipedia, hoe slechter het gaat met encyclopedieën als Winkler Prins en Brittanica. “Wikipedia is een meertalige encyclopedie, waarvan de inhoud vrij beschikbaar is. Iedereen kan hier kennis toevoegen!”, zo wordt Wikipedia op zijn eigen website beschreven. De Nederlandse versie van de site heeft 1.620.000 unieke bezoekers per maand. De vrije encyclopedie is een fenoneem geworden, en dat terwijl er 20 november 2008 in het NRC Handelsblad stond dat Winkler Prins stopt met de papieren encyclopedie. Winkler Prins zegt niet op te kunnen tegen de gratis naslagwerken op het internet.

 

Deze ontwikkeling wordt niet door iedereen in dank afgenomen. Andrew Keen gooit, in zijn artikel Waarheid en Leugen, Wikipedia op één hoop samen met Youtube en alle weblogs. Het zijn allemaal ontwikkelingen die mogelijk zijn sinds Web 2.0 de wereld is binnengeslopen. Sinds Web 2.0 heeft de ‘vrijheid van meningsuiting’ een hele andere invulling gekregen. Weblogs staan vol met verzinsels, geruchten en regelrecht bedrog waarbij vaak andere individuen worden geschaad in hun reputatie. Ook Wikipedia valt niet te vertrouwen, iedereen kan er alles op zetten of veranderen. Er is geen redactie die de inhoud controleert op juiste feiten, zoals dat normaal is bij traditionele media. Volgens Andrew Keen is dit één van de vele redenen om niet op Wikipedia te vertrouwen, maar veeleer de dikke Brittanica erbij te pakken als bronnenmateriaal.

 

Ik denk zelf dat Andrew Keen enigszins wel gelijk heeft. Het is inderdaad waar dat iedereen maar kan zeggen wat hij wil. En of dit nu waarheid of onzin is, het kan gewoon gepubliceerd worden op een website die elke maand door 1.620.000 unieke bezoekers wordt bezocht. Een goed voorbeeld vind ik altijd het verhaal van Mabel Wisse Smit en haar avontuur op Wikipedia. In augustus 2007 ontstond commotie over een wijziging die anderhalf jaar eerder was aangebracht in het Engelstalige artikel over Mabel Wisse Smit. Er was een citaat veranderd in het voordeel van Mabel, waardoor de waarheid verdraaid op de website stond. De Wikiscanner achterhaalde dat deze wijziging op de computer van Paleis Huis ten Bosch was gedaan. Eind augustus 2007 maakte de RVD bekend dat de wijziging inderdaad door Mabel en Friso zelf aangebracht was. Het feit is dat deze wijziging hier al anderhalf jaar stond. Anderhalf jaar lang hebben mensen elke dag de verdraaide waarheid op de website kunnen lezen.

 

Maar moeten we Wikipedia dan helemaal van de baan schappen, als zijnde onbetrouwbaar? Wie kunnen we verantwoordelijk houden voor de verdraaide waarheid op de site? Ligt de verantwoordelijkheid wel bij de schrijver? Of kun je die beter leggen bij degene die Wikipedia als bron gebruikt? Dat laatste lijkt mij stukken logischer. Iedereen weet dat Wikipedia het product is van de niet-altijd-alles-wetende-prosument. En zeker media die geacht worden altijd de waarheid te spreken zullen in gedachte moeten houden dat ze Wikipedia niet als enige bron kunnen gebruiken. Maar wanneer een journalist over bijvoorbeeld Schildluis wil schrijven, en even voor zichzelf duidelijk wil hebben wat voor een diertje dit is, zou ik als ik hem was gewoon naar Wikipedia gaan. Want dan kan je jezelf afvragen: Welke reden zou iemand in hemelsnaam moeten hebben om de waarheid over een schildluis te verdaaien?

 

Volgens mij staat Wikipedia zeker niet gelijk aan bijvoorbeeld een Winkler Prins Encyclopedie, welke een redactie heeft die alle feiten op juistheid controleerd. Maar Wikipedia staat ook niet gelijk aan klinklare onzin. Je moet gewoon, net als bij vele andere bronnen, je eigen boerenverstand gebruiken bij het gebruik van de vrije encyclopedie.

 

Crossmedia heerst in marketingland

Crossmedia is tegenwoordig het toverwoord in de mediawereld en marketingland. Iedereen begeeft zich op elkaars terrein. Uitgevers hebben een website met booktrailers. Een bank heeft naast interactieve tv-commercials ook zijn eigen tv-programma’s. Een krant brengt zijn nieuwste items via de mobiele telefoon bij zijn lezers. En ga zo maar door. Vooral adverteerders gebruiken de meest uiteenlopende combinaties om hun producten aan de man te krijgen. De consument wordt werkelijk overspoeld met promotieactiviteiten.

Volgens het artikel ‘Van tekst en plaatjes naar beeld en geluid’ in de NRC Next van 18 juni 2008, zijn de Rabobank en de Telegraaf de voorlopers op dit gebied.

Zo heeft de Rabobank de videowebsite RaboSport.tv opgezet. Hierop vind je verschillende filmpjes van sportwedstrijden die gesponsord worden door de Rabobank. De bank probeert zo op een crossmediale manier de aandacht van de sportliefhebber te trekken. Naast internetfilmpjes heeft deze bank ook zijn eigen tv-programma: My First Home op RTL 4, hét programma voor en over starters op de woningmarkt. Ook maakt de Rabobank gebruik van interactieve tv-commercials en een speciale mogelijkheid bij digitale televisie. Bezitters daarvan kunnen met één druk op de rode knop meer informatie opvragen over de bank zelf. Wat voor een soort consument je dus maar bent, je zal niet ontkomen aan de promotieactiviteiten van de Rabobank.

Ook de Telegraaf is goed op de hoogte van de mogelijkheden die crossmedia biedt. Deze krant heeft zijn activiteiten als traditioneel dagbladuitgever verlegd naar vooral video op mobiel. Volgens de directeur digitaal van Telegraaf Mediagroep Nederland (TMN), Marianne Zwagerman, ligt in bewegend beeld de toekomst. De consument verandert. Maar ook hun omgeving verandert. Stilstaand beeld trekt veel minder aandacht als daarnaast een bewegend beeld wordt afgedraaid. En daarom heeft de Telegraaf zich ten doel gesteld om volgend jaar 15 % van de omzet uit digitale activiteiten te halen.

Het Telegraafconcern heeft eigen productiebedrijven en maakt onder andere RTL Autowereld, programma’s van misdaadverslaggever John van den Heuvel en Privé-hoofdredacteur Wilma Nanninga en video-items voor GeenStijl.tv. Ook Relatieplanet.nl is van dit concern. De inkomsten halen zij vooral uit ‘digitale’ abonnementen, mobiele inkomsten en advertenties. De Telegraaf wilt nog steeds het gesprek van de dag bepalen, maar dan op een crossmediale manier.

De woorden mobiel, video, digitaal en crossmediaal lijken de toekomst in pacht te hebben. Maar dat  hangt niet alleen van de technische mogelijkheden af. Ook de consument moet er klaar voor zijn. Zo hadden de TMN en SBS6 de EK Flits in het leven geroepen. Abonnees kregen voor een eenmalig € 1,10 dagelijks een kort video-sportjournaal op hun mobiele telefoon. Een forse inspanning voor SBS 6, maar tevergeefs. Er kwamen nog geen eens duizend mensen op af…

Het EK en de zaterdagkrant

Het was de laatste tijd weer druk in medialand. Vooral op het gebied van sport was er veel te beleven. Op televisie, in de kranten, in tijdschriften en op de radio hoorde je niks anders dan voetbal voetbal en voetbal. Af en toe een beetje tennis uit Parijs ertussen door (Roland Garros 2008 Paris). Oh, en vergeet de staking van de streekbusvervoer niet. Maar het EK spant toch wel de kroon. Het heeft niet alleen invloed op de berichtgeving in de media, maar ook op de productie en distributie van de media.

Neem bijvoorbeeld de zaterdageditie van 14 juni van de nationale ochtenddagbladen. Vanwege de wedstrijd Frankrijk – Nederland op vrijdagavond lukt het de uitgevers van de landelijke ochtendbladen niet om zaterdag alle kranten op tijd te bezorgen.

Lezers van bijvoorbeeld de Volkskrant krijgen de zaterdageditie een uur later dan normaal. Het Algemeen Dagblad en Trouw kampen met hetzelfde probleem. Sommige delen van het land zullen deze kranten later ontvangen dan andere delen van het land. Het Algemeen Dagblad heeft daarnaast een grotere oplage te drukken waardoor de vertraging nog eens wordt vergroot. Ook zijn van alle drie de kranten de edities een stuk dikker vanwege de vele gebeurtenissen rondom het EK.

Het is bijzonder hoe groot de invloed van die oranjekoorts is. Je zal bijvoorbeeld maar als voetbal-hater naar het concert van Bon Jovi gaan, juist om aan die hele voetbal-heisa te ontsnappen. Dan had je mooi pech, want ook daar kreeg voetbal voorrang. Het was de wens van Bon Jovi zelf dat het publiek voor zijn optreden de wedstrijd Nederland – Frankrijk op megaschermen kon volgen. De avond begon met een warming-up van DJ Silvan Stoet met de beste hits uit de jare ‘80 en ‘90, gevolgd door een optreden van VanVelzen. Om kwart voor negen begon de voetbalwedstrijd en om half 11 het optreden van Bon Jovi. Dat zal dus geen lang optreden geweest zijn, maar wel een erg indrukwekkend en afwisselend avondje voor de Bon Jovi fans.

En dan heb je nog de ’officiële’ EK-megahit. Wolter Kroes, René Froger en De Welpies strijden allemaal voor dé EK-megahit. Op het moment staat Wolter Kroes met zijn Viva Hollandia op de nummer één van de Nederlandse Top 10. Maar ook Bloed, Zweet en Tranen van René Froger en Alle Welpies Helpen van de Welpies zingt iedereen mee. In de Mega Top 50 van radio 3FM staat de EK-hit van Wolter Kroes op nummer 5. René Froger vinden we op nummer 9 en de Welpies komen niet in de lijst voor. Maar als je ‘officiële EK hit’ googlet wordt er nergens duidelijk wat nu precies die officiële hit is.

Op het moment van schrijven is Nederland uitgeschakeld door Rusland. De oranje vlaggetjes zijn uit de straten verdwenen. De media zal dus een nieuwe hype moeten zoeken!

 

Een uitzondering op de regel

Afgelopen dinsdag werden de winnaars van de Webby Awards bekend gemaakt. De sites van de New York Times, The Onion, National Geographic, Flickr en ESPN kunnen de Webby’s op hun naam schrijven.

Opvallend was de zogenaamde Webby voor de ‘internetpersoon van het jaar’. Dit jaar kreeg de komiek Stephen Colbert de eer. Hij had dit te danken aan ‘de innovatieve manier waarop hij internet gebruikt voor interactie met liefhebbers van zijn programma op Comedy Central, The Colbert Report’. Door een campagne van zijn fans lukte het om de officiële website van de show bovenaan in google de topplaats te bezorgen wanneer er op ‘grootste levende Amerikaan’ werd gezocht. Daar zullen vele andere sites jaloers op zijn geweest!

Ook Will.i.am, zanger en medeoprichter van de band The Black Eyed Peas, heeft dit jaar een Webby op zijn naam staan. En niet zomaar een Webby, maar de ‘kunstenaar van het jaar’-webby. Dit vanwege zijn zeer kunstige campagnefilm voor presidentskandidaat Obama. Het filmpje ‘Yes we can’ werd wereldberoemd en heeft veel mensen tot tranen geroerd. Ook dit is een erg creatieve combinatie van multimediale toepassingen.

De prijzen worden uitgereikt door de International Academy of Digital Arts and Sciences. Deze academie telt in totaal 550 leden en is het belangrijkste instituut op het gebied van webontwikkeling. Het werd in 1998 opgericht ter ondersteuning van de creatieve, technische en professionele vooruitgang van het internet en de ontwikkeling van nieuwe interactieve media. De normen hiervan worden elk jaar weer hoger vanwege de grote groei in mogelijkheden. Het ontvangen van een Webby Award wordt dan ook zeker als eer gezien in de digitale wereld. Het geeft de mate van professionaliteit aan voor deze websites.

Pas was ik aanwezig bij een discussie over het nut van awards en andere jurryprijzen. Vaak heeft de jury, of een deel van de jury, een eigen belang bij het selecteren van winnaars. Vooral in de boekenwereld is dit berucht. Het feit of de auteur en de rescensent goed bevriend zijn of niet is vaak van belang bij het nomineren van prijskanshebbers. Daarnaast hebben de juryleden negen van de tien keer niet alle uitgegeven boeken, die eventueel in aanmerking komen voor de prijs, gelezen. Dus in hoeverre heeft zo’n prijs dan nog een boodschap?

Bij de Webby Award is dit naar mijn idee een ander verhaal. Sowieso bestaat de International Academy of Digital Arts and Sciences uit meer leden dan dat de jury van ‘boeken-awards’ vaak uit bestaan. Daarnaast zijn websites makkelijk te overzien en kost het niet zo veel tijd als het lezen van bijvoorbeeld literaire boeken. De kans op vriendjespolitiek door vriendschappen tussen leden van de academie en de makers van de website is ook een stuk kleiner. Sowieso is die wereld veel en veel groter. En dan nog als laatste en belangrijkste reden waarom de Webby Awards meer nut hebben dan ‘boeken-awards’: Bij Webby Awards gaat het vooral om de technische functies van de website, in hoeverre er gebruik gemaakt is van nieuwe technologieën en interactiviteit. Dit heeft in geen enkel opzicht met smaak te maken. Jury’s van boeken-awards hebben elk hun eigen voorkeur voor stijl van schrijven, elk hun eigen lievelingsauteur, elk hun eigen favoriete fonds. Met smaak valt niet te twisten, maar bij Awards zou daar een uitzondering op moeten worden gemaakt.

(Bronnen: Nrc Next en IADAS.net)

Onafhankelijke Publieke Omroep?

Het commissariaat voor de Media wil Radio 2 een boete opleggen van 80.000 euro omdat de zender te veel reclame heeft gemaakt voor de nieuwe cd van Trijntje Oosterhuis. Er zou sprake zijn van belangenverstrengeling. Radio 2 zou 40.000 euro geinvesteerd hebben in de vervaardiging van de cd The Look of Love. In ruil daarvoor zou de zender een percentage van de opbrengst uit de verkoop van platenmaatschappij EMI hebben gekregen. Na de release riep Radio 2 het album uit tot ‘cd van de week’ en draaide veelvuldig nummers van de plaat. De zender zou hier een totaal van 100.000 euro aan verdient hebben, waarvan de helft naar het Metropole Orkest gaat. Volgens het radiostation zelf heeft de zender een normaal percentage royalties gekregen voor de deelname van het Metropole Orkest, dat verbonden is aan de publieke omroep.

 

Eind september speelde deze zaak al binnden de Tweede Kamer. De ruime meerderheid van SP, CDA, PvdA en VVD zette vraagtekens bij de gang van zaken. Het CDA sprak toen van “misbruik door radio 2 van zijn positie als publieke zender”. Op 4 april 2008 werd bekend dat het Commissariaat een boete van 80.000 euro wilt opleggen. Radio 2 is op de hoogte gesteld van het voornemen en kan op een hoorzitting die binnenkort plaatsvindt een reactie geven. Pas daarna zal het Commissariaat de definitieve boete vaststellen.

 

Het artikel in de NRC Next van 4 april 2008 liet daarnaast weten dat het niet vaak gebeurt dat het Commissariaat voor de Media hoge boetes oplegt. Dus, óf de Mediawet wordt nooit overschreden, óf het Commissariaat loopt de grootste gedeelte van zijn tijd te slapen. Een derde mogelijkheid is dat het gaat om de extreem hoge boete. Al is de boete relatief gezien niet hoog. Radio 2 is een onderdeel van de publieke omroep en heeft daarom een grote financiële buffer. Als je het in een ander opzicht bekijkt, is het echter wel een extreem hoge boete. De zender heeft een totaal van 40.000 euro geïnvesteerd in deze operatie. Daar hebben zij 100.000 euro mee verdient, 80.000 euro gaat waarschijnlijk naar het Commissariaat voor de Media. Blijft er dus een bedrag over van 20.000 euro, waarvan de helft naar het Metropole Orkest gaat. Radio 2 zal er niet van wakker liggen, maar voortaan zullen ze zulke operaties moeten uitvoeren wanneer het Commissariaat in een diepe slaap is…

 

 

Een kleine kanttekening: De publieke omroep wordt gefinancieerd door de overheid. Het Commissariaat voor de Media wordt gefinancieerd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Blijft het geld dan niet binnen dezelfde organisatie?

Vragen…

De afgelopen tien weken kreeg ik op school het vak Media en Cultuur. Tijdens de lessen werden discussies gevoerd over verschillende onderwerpen die spelen binnen de media-ethiek. In hoeverre is alles wat de media zegt, te vertrouwen? Waar ligt de grens tussen de vrijheid van meningsuiting, vrijheid van nieuwsgaring en het verbod op discriminatie? Is die grens wel te trekken? En in hoeverre hebben publieke personen een privé-sfeer? Is er in deze gedigitaliseerde samenleving  nog wel sprake van ‘privé’?

Uit die laatste vraag kwam een uitgebreide en interessante discussie voort. Want wie heeft er in deze tijd nu geen weblog? Een weblog met daarop vaak erg persoonlijke informatie: woonplaats, opleiding, werk, bezigheden, hobby’s, gebeurtenissen in het dagelijks leven. Maar dit is geen aantasting van de privé-sfeer. Wie niet wilt dat deze feiten over de hele wereld bekend worden, heeft geen weblog of vermeldt het niet.

Echter, voor sommige mensen is dit laatste niet vanzelfsprekend. De studenten van Media en Informatiemanagement aan de Hogeschool van Amsterdam (lees: mijn klasgenoten en ikzelf) móeten een weblog bijhouden. Er moet één artikel over je zelf gaan, wie je bent, wat je doet, waarom je deze studie en wat je toekomstperspectieven zijn. Elke periode moeten er minstens twee items geplaatst worden over actualiteiten (met eigen mening) uit de media en één item over een bepaalde opdracht die je naar eigen tevredenheid hebt uitgewerkt. Daarnaast krijg je elke periode een opdracht voor studieloopbaanbegeleiding (SLB) over zeer persoonlijke zaken. Daarvan moet je de uitwerking ook op je weblog plaatsen. Achter slot en grendel… Welkom hackers… Waar is de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gebleven voor degene die later in hun werk de gedragsregels van de journalistiek in gedachten moeten blijven houden?

Bron of geen bron…

Koen Voskuil. Hij beweerde op basis van geheime bronnen dat de inval in een Amsterdams huis en de arrestatie van topcrimineel Mink K. onrechtmatig is geweest. Justitie vond dat hiermee hun autoriteit en geloofwaardigheid in gevaar kwam en vocht een rechtsgeding aan. De rechter bepaalde dat Voskuil óf zijn bron moest vrijgeven óf de gevangenis in moest. De jonge journalist besloot zijn bron te beschermen en werd op 22 september 2000 door justitie gevangengezet.

Op 22 november 2007, zeven jaar later, deed het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Staatsburg een uitspraak over deze zaak. Die bepaalde dat Koen Voskuil onrechtmatig gevangen was gezet. Er was sprake van schending van de vrijheid van meningsuiting. Daarnaast had Nederland de rechten van de mens geschonden door hem niet binnen een dag te vertellen waarom hij vast zat.

Koes Voskuil is blij en opgelucht over deze uitspraak. Hij heeft er zeven jaar op moeten wachten maar dit was wel het goede moment. De week erna zou de vaste Kamercommissie voor Justitie met minister Hirsch Ballin vergaderen over het wettelijk vastleggen van het verschoningsrecht voor journalisten. Na deze vergadering is besloten dat journalisten zich in het vervolg kunnen beroepen op het  voor hen wettelijk vastgelegde verschoningsrecht.

De minister wil dat dit verschoningsrecht niet geldt in extreme gevallen, bijvoorbeeld als de staatsveiligheid in het geding is. Daarnaast moet het begrip ‘Journalist’ goed afgebakend worden, anders is iedereen opeens ‘journalist’. NVJ-algemeen secretaris Thomas Bruning is van mening dat de uitspraak van het Europees Hof laat zien wat voor ‘n speciale plaats journalisten in de samenleving hebben. Zij moeten met een veilig gevoel hun bronnen in vertrouwen kunnen nemen als het bijvoorbeeld gaat over misstanden in de politiek. Twee meningen die in sommige gevallen recht tegenover elkaar kunnen komen te staan.

Ik vind het apart dat er na de Koen Voskuil-zaak het verschoningsrecht voor journalisten opeens wel wordt vastgelegd. Er zijn in de loop van de tijd zo veel andere zaken geweest waarbij dit recht ter sprake kwam. Bijvoorbeeld de zaak in 1989 over het Spaanse consul in ons land die zich, volgens Trouw, bezig hield met handel in wapens, drugs en belastigvrije-auto’s. Of in 1996, met die zaak over de mysterieuze ontvoering van een klein meisje in Disneyland. Waarom dan opeens wel na deze zaak? Hadden ze dit niet eerder kunnen bedenken? Of heeft het te maken met het feit dat de Justitie er nu ‘persoonlijk’ bij betrokken was?

 (bronnen: VillaMedia.nl, Media-ethiek van H. Evers)

De concurrenten van YouTube.com

Dat YouTube.com geen afleveringen van tv-programma’s meer mag plaatsen is algemeen bekend. Niet alleen afleveringen maar ook delen van films worden geblokkeert. YouTube.com zou hiermee de auteursrechten van de mediaconcerns schenden. Daarnaast lopen de televisiezenders hun advertentie-inkomsten mis door het dalen van de kijkcijfers.

Dit bracht de Amerikaanse mediaconcerns NBC en Fox op een idee. Afgelopen maandag lanceerden zij de website Hulu.com. Het is net als YouTube.com een videosite alleen met een gesloten systeem. Bezoekers kunnen niet hun eigen video’s uploaden. Hulu.com wordt gefinancieerd door (korte) advertenties in en naast de getoonde programma’s.

De site toont alleen materiaal van professionele makers van tv-series en enkele films. De breinen achter Hulu.com willen de wensen van de consument vervullen: Mensen kunnen nu genieten van televisieprogramma’s van hoge kwaliteit, waar, wanneer en hoe ze maar willen.

Hulu.com wordt de YouTube-killer genoemd. Niemand heeft nog een goed antwoord op de vraag hoe YouTube.com zo’n revolutie heeft kunnen veroorzaken. Toch hopen de mediaconcerns NBC en Fox even populair te worden als YouTube.com. Ze proberen de wensen van de consument te vervullen maar daarnaast ook de adverteerders tevreden te houden. ‘Video op het web is hot en als gebruikers niet legaal programma’s kunnen bekijken doen ze het wel illegaal,’ aldus het NRC Handelsblad van 1 november 2007.

Ik vraag me af of de site wel een echte YouTube-killer is. Het uitgangspunt van beide sites zijn totaal verschillend. Bij YouTube.com ging het er om je eigen filmpjes te publiceren op het internet. Alledaagse, onprofessionele filmpjes van lage kwaliteit. Een soort weblog-idee maar dan in de vorm van filmpjes. Sommige mensen gingen er toen ook stukjes van tv-programma’s opzetten en daardoor kreeg de site verschillende concerns aan zijn laars. Bij Hulu.com is het juist de bedoeling dat díe afleveringen op internet komen zodat mensen ze kunnen bekijken op de tijd die hun het beste uitkomt. Het is opgezet door de mediaconcerns zelf, dus de rechten hebben zij al.

Het verschil lijkt mij te groot om concurrenten van elkaar genoemd te worden. YouTube.com was namelijk al populair vóórdat al die ‘illegale’ afleveringen erop stonden. Nu ze geblokkeert worden is YouTube.com nog steeds een zeer goed bezochte site.

En dan, er moet nog veel nog veel gebeuren voordat Hulu.com die zogenaamde YouTube-killer wordt. Tot nu toe is hij alleen nog maar toegankelijk voor surfers in de Verenigde Staten. Daarnaast toont het alleen afleveringen van televisie-programma’s van NBC en Fox zelf. Het aanbod is dus nog vrij gering en het aantal bezoekers kan niet groeien. Het lijkt me niet dat YouTube.com bang hoeft te zijn…

(Informatie uit het artikel: “NBC en Fox strijden tegen YouTube. Videodienst van Hulu voorlopig alleen in de VS te zien.” Uit het NRC Handelsblad van 1 november 2007)

Naast een generatiekloof ook een ‘contactkloof’?

Mijn neven hebben een tijdje geleden MSN Messenger geïnstalleerd op de computer van mijn grootouders. Sindsdien is mijn oma regelmatig online. Waarschijnlijk omdat de optie ‘Windows Live Messenger starten als ik me aanmeld bij Windows’ staat aangevinkt. Heel af en toe krijg ik een berichtje van haar: “Hallo Marsha, Wil jij aan je moeder doorgeven dat er hele leuke aanbiedingen bij de Hema zijn? Dankjewel! DOEIII!”

In de Volkskrant van 1 november 2007 las ik over een nieuwe uitvinding, Piece of Family genaamd. Het is een interactieve schrijfblok die er van buiten uitziet als een normaal luxe schrijfmap. Een kabeltje met een kastje verraadt de computer die er achter zit. Je kunt er met een gewone pen of stift op schrijven. Door het blok dicht te klappen wordt de tekst gescand en met één klik op een knop wordt de tekst als plaatje gepubliceerd op een website.

Sanne Kistemaker (25), de uitvindster van de Piece of Family, heeft de ouderen als doelgroep in gedachten. Ouderen schuwen vaak de moderne technologie. Maar zonder enige computerervaring kun je met dit apparaat online een weblog bijhouden. Zelfs met een klein schetsje of afgedrukte foto. Familieleden kunnen de weblog van Oma of Opa lezen op een familie-weblog via het internet. Reacties kunnen ze ook kwijt. Oma en opa moeten dan even de televisie aanzetten en via een speciaal tv-kanaal en met behulp van een speciaal aangepaste afstandsbediening kunnen zij die reacties weer lezen.

Ik vind het aan de ene kant wel een geweldige uitvinding. Oma’s zijn vaak de spil waar families om heen draaien. Zij weten alles van alle kinderen en kleinkinderen. Dit is meestal hun leven. Kistemaker: ‘Het apparaat is begrijpelijk voor de ouderen en het sluit aan bij de belevingswereld van de kleinkinderen.’

Maar gaat dit werken? Pakt de oudere generatie niet veel eerder de telefoon om hun belevenissen mee te delen? Is het niet veel te ingewikkeld: én een groot schrijfblok, én een apart televisiekanaal, én een speciale afstandbediening… Voordat Oma snapt dat ze het blok eerst dicht moet doen en daarna weer open om het artikel te publiceren kan zij al blind typen. En nemen familieleden de tijd om haar schrijfsels door te lezen? Wordt de ‘contactkloof’ dan niet juist veel groter?

Mijn oma had binnen een paar maanden door dat de uitroepteken boven het getal 1 staat en dit niet hetzelfde is als het slash-teken. Sindsdien geeft ze af en toe wat huishoudelijke mededelingen via MSN door. Maar voor gezellige gesprekken pakt zij de telefoon. Ook oudere mensen gaan vooruit, en grijpen niet terug naar het ouderwetse dagboek idee.