Koen Voskuil. Hij beweerde op basis van geheime bronnen dat de inval in een Amsterdams huis en de arrestatie van topcrimineel Mink K. onrechtmatig is geweest. Justitie vond dat hiermee hun autoriteit en geloofwaardigheid in gevaar kwam en vocht een rechtsgeding aan. De rechter bepaalde dat Voskuil óf zijn bron moest vrijgeven óf de gevangenis in moest. De jonge journalist besloot zijn bron te beschermen en werd op 22 september 2000 door justitie gevangengezet.
Op 22 november 2007, zeven jaar later, deed het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Staatsburg een uitspraak over deze zaak. Die bepaalde dat Koen Voskuil onrechtmatig gevangen was gezet. Er was sprake van schending van de vrijheid van meningsuiting. Daarnaast had Nederland de rechten van de mens geschonden door hem niet binnen een dag te vertellen waarom hij vast zat.
Koes Voskuil is blij en opgelucht over deze uitspraak. Hij heeft er zeven jaar op moeten wachten maar dit was wel het goede moment. De week erna zou de vaste Kamercommissie voor Justitie met minister Hirsch Ballin vergaderen over het wettelijk vastleggen van het verschoningsrecht voor journalisten. Na deze vergadering is besloten dat journalisten zich in het vervolg kunnen beroepen op het voor hen wettelijk vastgelegde verschoningsrecht.
De minister wil dat dit verschoningsrecht niet geldt in extreme gevallen, bijvoorbeeld als de staatsveiligheid in het geding is. Daarnaast moet het begrip ‘Journalist’ goed afgebakend worden, anders is iedereen opeens ‘journalist’. NVJ-algemeen secretaris Thomas Bruning is van mening dat de uitspraak van het Europees Hof laat zien wat voor ‘n speciale plaats journalisten in de samenleving hebben. Zij moeten met een veilig gevoel hun bronnen in vertrouwen kunnen nemen als het bijvoorbeeld gaat over misstanden in de politiek. Twee meningen die in sommige gevallen recht tegenover elkaar kunnen komen te staan.
Ik vind het apart dat er na de Koen Voskuil-zaak het verschoningsrecht voor journalisten opeens wel wordt vastgelegd. Er zijn in de loop van de tijd zo veel andere zaken geweest waarbij dit recht ter sprake kwam. Bijvoorbeeld de zaak in 1989 over het Spaanse consul in ons land die zich, volgens Trouw, bezig hield met handel in wapens, drugs en belastigvrije-auto’s. Of in 1996, met die zaak over de mysterieuze ontvoering van een klein meisje in Disneyland. Waarom dan opeens wel na deze zaak? Hadden ze dit niet eerder kunnen bedenken? Of heeft het te maken met het feit dat de Justitie er nu ‘persoonlijk’ bij betrokken was?
(bronnen: VillaMedia.nl, Media-ethiek van H. Evers)
